De betonnen balken werden in oktober gevonden in de grond tijdens graafwerkzaamheden voor het verleggen van kabels en leidingen. Dat kwam als een onaangename verrassing. Eerder vooronderzoek naar archiefmateriaal wees namelijk niet op de aanwezigheid van de balken. Na de vondst van de balken is er nogmaals archiefonderzoek gedaan, in een poging om de functie van de balken te achterhalen. Het vermoeden was namelijk dat er iets van documentatie bestond rondom de bouw van het viaduct waar dit eventueel wel op zou staan. Om uit te sluiten dat er een tekening over het hoofd is gezien, is er gezocht in het Nationaal Archief, dat alle documentatie van Rijkswaterstaat van 1872 tot eind jaren 1970 beheerd. Tevergeefs.
Stempels
Omdat er geen documentatie werd gevonden over de balken, zijn de balken ter plekke onderzocht. En dus ging men, na graven in het archief, over tot letterlijk graven op locatie. De balken bleken zogeheten stempelfunctie te hebben. “Stempels zijn steunbalken die andere onderdelen beter op hun plek houden. Vergelijkbaar met een horizontale verbinding tussen tafelpoten, die het geheel stijver maken”, vertelt realisatiemanager Richard van Leeuwen van Combinatie A44. “Ze zitten ook precies op de plek waar de funderingspalen van het nieuwe viaduct zouden komen. Daarom moeten we het ontwerp aanpassen en de funderingspalen op een iets andere plek aanbrengen.”
Veiligheid
De nieuwe funderingspalen worden dus aangebracht, terwijl de stempelbalken intact moeten blijven. Voor de zekerheid worden daarom veiligheidsmaatregelen genomen onder het viaduct, en zo kan het verkeer erboven veilig blijven rijden. Van Leeuwen: “In theorie zou het kunnen gebeuren dat een balk door de werkzaamheden wordt geraakt en dan bezwijkt. Om dat risico te elimineren, brengen we extra stalen stempels aan. Dus mocht het onverhoopt gebeuren dat een van de balken beschadigd raakt, dan zit er nog een ‘reservebalk’, waardoor het geen consequenties voor de draagconstructie heeft. Het risico is heel laag dat we een balk raken, maar het gevolg kan heel groot zijn. Vandaar deze beheersmaatregel die dat risico elimineert.”
Eventuele toekomstige tegenvallers
Zeker bij oudere infrastructuur bestaat de kans dat specifieke informatie in de loop van de tijd verloren gaat. Zo hebben we ook duikers, damwanden en andere voorwerpen gevonden die vooraf niet bekend waren. Omdat de planning ambitieus is, kan een vondst al snel vertraging opleveren. Dat was bij deze voorwerpen niet het geval, maar toekomstige tegenvallers - mét impact op de planning - zijn niet uit te sluiten.
Bekijk de planning en de omleidingsroutes op de pagina Werkzaamheden Lisserwegviaduct.
